عباس قديانى
459
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
دهند و همپاى او شوند . علت مهم ديگر اين قيام را نيز بايد در اوضاع و احوال انقلابى اين دوره در اين منطقه جست . اين دوره ( 775 ه . ق . ) دورهاى است كه سربداران در خراسان و مرعشيان در مازندران قد برافراشتهاند و عليه ظلم و بيداد حكام ( در همه سطوح ) قيام كردهاند . كرمانيان نيز كه فاصله چندانى از قلمرو اين قيامها نداشتهاند ، تحت رهبرى اسد خراسانى ( كه احتمالا پرورده تعاليم انقلابى سربداران خراسان بوده است ) و با همان اهداف قيام كردند . اسد پس از قيام ، از متمولان و متعلقان مخدومشاه مال بسيار گرفت و تمام اموال و اراضى آنها را مصادره كرد و به تعمير برجوباروى كرمان پرداخت و از اطراف ، خصوصا سربداران خراسان كمك خواست . خواجه على مؤيد نيز صد سوار سربدار به فرماندهى پهلوان غياث تونى به كمك پهلوان اسد فرستاد . شاه يحيى نيز كه با شاه شجاع اختلاف داشت به كمك اسد شتافت . اين قيام براى شاه شجاع يك هشدار بود ، چون بههرحال متصرفات او از يك سو هممرز با سربداران خراسان و از سوى ديگر با مرعشيان مازندران بود . از اينرو قبل از اينكه دامنه قيام به جاهاى ديگر هم سرايت كند ، به فكر چارهانديشى افتاد . قبل از همه با برادرش محمود - كه بر سر قدرت بينشان اختلاف وجود داشت - پيمان دوستى بست و بعد همراه لشكرى به سوى كرمان رهسپار شد . مقاومت از سوى شهر شديد بود . كار محاصره شهر كه برعهده سلطان عماد الدين احمد برادر شاه شجاع و بعضى از امرا و عساكر بود ، نه ماه و 20 روز طول كشيد ( اول رجب 775 تا 20 رمضان 776 ه . ق . ) . امرا و دستنشاندگان شاه شجاع در خلال اين محاصره به انواع حيلهها دست زدند تا شهر كرمان را به زانو درآوردند . محاصره اقتصادى را تنگتر كردند و كار را به جايى رسانيدند كه تمام سيورسات و تداركات غذايى شهر تمام شد و قحط و غلايى عظيم پديد آمد . آنهايى كه توان مقابله نداشتند ، خود را تسليم نيروهاى شاه شجاع كردند ؛ ولى شهر همچنان مقاومت مىكرد . بالاخره يكى از حيلههاى امراى شاه شجاع به بار نشست . نقبى به سراى پهلوان اسد زده شد و نيروها شاه شجاع از طريق همين نقب و با همكارى زن اسد بر سر او ريختند و او را از پاى درآوردند . سرخ جامگان ابن نديم مىنويسد : « خرمدينان كه به سرخ جامگان معروف شدهاند از پيروان مزدكاند كه در آذربايجان ، رى ، ارمنستان ، ديلم ، همدان ، دينور پراكندهاند » و نيز - خرمدينان . سرخدم مكان تاريخى در دشت كوهدشت در لرستان ، در آنجا آثار پرستشگاهى پيدا شده است . سرخس نام ولايت و شهرى در خراسان ، در كنار راه طوس به مرو بزرگ . سردار سپه : - رضا خان سردور دوم پادشاه اورارتو ( 760 - 743 پ . م . ) .